Postanowieniem Traktatu Wersalskiego Ziemia Działdowska znalazła się w granicach II Rzeczypospolitej i mimo, iż traktat nie był jeszcze ratyfikowany, mimo trwających przetargów o tę ziemię graniczną, społeczeństwo regionu zaczęło demonstrować więź z narodem na wszystkich płaszczyznach działalności społecznej i politycznej. Nie pozostali też na uboczu ludzie pragnący rozwijać i krzewić kulturę fizyczną i sport. Działdowscy pionierzy ruchu sportowego, nie bacząc na kłopoty finansowe, a także związane z pozyskaniem kwalifikowanej kadry nauczycieli wychowania fizycznego, instruktorów, trenerów, sędziów, organizatorów sportu i działaczy, podjęli własnymi siłami trud tworzenia od podstaw polskich organizacji kultury fizycznej na ziemi działdowskiej.

Na terenie Działdowszczyzny w roku 1920 inicjatorami powołania Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” byli przybysze emigracji polskiej, zwłaszcza pochodzący z ziemi działdowskiej oraz Warmii i Mazur, górnicy z Westfalii i Nadrenii, kupcy i rzemieślnicy, nauczyciele i urzędnicy m.in.: Filip Balewski, Feliks Łazarewicz, Piotrowicz, Krytkowski, Śliwka, Turulski, którzy wrócili na swoją ziemię ojczystą, którą zmuszeni byli opuścić w okresie kryzysu i nędzy w latach przed pierwszą wojną światowa. W okresie plebiscytu Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” odegrało pożyteczną rolę. Jego członkowie stanowili ochronę przed bojówkami niemieckimi rozbijającymi polskie wiece oraz prowadzili pracę agitacyjno-uświadamiającą wśród ludności miejscowej i wpajali dumę narodową. Po włączeniu ziemi działdowskiej w granice państwa polskiego na mocy Traktatu Wersalskiego w istniejących warunkach społeczno-politycznych rozrastają się gniazda sokole w Działdowie i Iłowie (gdzie organizatorem był Wiktor Preuss). Członkami wspierającymi gniazda działdowskie staje się 95 przodujących działaczy, urzędników, nauczycieli, rzemieślników, kupców, lekarzy, handlowców i dyrektorów różnych zakładów państwowych i spółdzielczych z terenu miasta Działdowa i okolic. Oto nazwiska niektórych osób: Józef Biedrawa – dyrektor Seminarium Nauczycielskiego w Działdowie, Felski – burmistrz miasta Działdowa, Henryk Goździewski – wiceburmistrz, Wincenty Wejrowski – kierownik szkoły wydziałowej, Feliks Piskorski – dyrektor PKO, Julian Suchomski – sekretarz miejski, Jan Wyrwicz – adwokat, Leon Krymer – nauczyciel, Augustyn Grajek – aptekarz, Józef Dzięcioł – kierownik szkoły, Roman Chamski, Jan Dawid, Edmund Chmurzyński, Kazimierz Błachowski – nauczyciel, Jan Jaegertal – kupiec, Maciej Krupiński – przemysłowiec, Bolesław Krenc – właściciel młyna.

W roku 1930 Towarzystwo „Sokół” liczy 169 członków, w tym 74 członków czynnych i 95 członków wspierających. Prowadzi następujące oddziały: żeński (23 dh), męski (20 dh), konny (19 dh) i kolarzy (12 dh). Organizuje m.in. VIII Zlot Okręgu VI Związku Sokołów Polskich Dzielnicy Pomorskiej w Działdowie 15 czerwca 1930 roku, którego motto brzmi: „Nie dla zysku, nie dla sławy, jeno dla Ojczyzny sprawy”. Nauczyciel Roman Chamski, członek zarządu gniazda w pamiętniku opracowanym dla uczestników VIII zlotu w Działdowie pisze: „otwarły się przed wami bramy grodu ziemi mazurskiej, która długo jęczała w kajdanach niewoli pruskiej i niestety tylko w małej części wróciła do Polski. Tym samym szlakiem przed laty pięciuset król Polski Władysław Jagiełło prowadził hufce polskie na zwycięskie pola Grunwaldu, by odeprzeć zakusy niemieckie na ziemię pomorską i bronić zarazem niepodległości państwa polskiego. Hasło zlotu brzmiało „W zdrowym ciele, zdrowy duch”. Skład zarządu Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w tym czasie przedstawiał się następująco: Bolesław Suchomski – prezes, Kazimierz Depczyński – wiceprezes, Franciszek Patelka – sekretarz, Walenty Mochalski – skarbnik, Alfons Jasiński – naczelnik, Jan Turulski – zastępca sekretarza, Edward Michalski – naczelnik oddziału konnego, Stanisław Angowski – zastępca naczelnika oddziału konnego, Wanda Turulska – kierownik oddziału druhen, Franciszek Ruth – kierownik oddziału kolarskiego oraz ławnicy: Alfred Wellenger, Bernard Januszewski, Józef Kühnel, Julian Szuchocki, Jan Jaegertal. Komisja rewizyjna: Roman Chamski, Marian Butler, Edward Cendrowski i Jan Jaegertal.

Na podstawie materiałów opracowanych przez Wilhelma Kornalewskiego wybrał Elek Cichosz